Mag je zelfstandige in bijberoep worden?

Statuscheck: wat is jouw hoofdactiviteit?

De hoofdregel: minstens halftijds

Het RSVZ definieert een zelfstandige in bijberoep als iemand die naast zijn zelfstandige activiteit werkt voor een werkgever, of die een vervangingsinkomen krijgt voor een weggevallen werknemers- of ambtenarenactiviteit. Hoe groot die job minstens moet zijn, verschilt per statuut:

Dat laatste is belangrijk. Loopt je contract af midden in een kwartaal, of begin je pas na de eerste dag, dan word je voor dat kwartaal als zelfstandige in hoofdberoep beschouwd. Je inkomen speelt hier geen rol: ook met een grote omzet blijf je bijberoeper zolang je job aan de voorwaarde voldoet.

Gelijkgestelde situaties

Ook zonder actieve job kan je in sommige gevallen bijberoeper zijn, omdat je uitkering de plaats van je job inneemt:

• Ziekte of invaliditeit. Je arbeidsongeschiktheid volgt uit een tewerkstelling van minstens 50%, of je uitkering is minstens het minimumpensioen van een alleenstaande zelfstandige. Je hebt altijd vooraf de toelating van de adviserend arts nodig.
• Inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT). Sinds 1 juli 2023 kan wie een IVT krijgt via de DG Personen met een Handicap vragen om voor de bijdragen als bijberoeper te worden behandeld.
• Werkloosheid. Alleen via de RVA-maatregel "springplank naar zelfstandige" (tijdelijk) of als je je bijberoep al minstens drie maanden naast je job had. Met een kunstwerkuitkering kan je op elk moment starten, als je de RVA verwittigt.
• Leefloon. Je mag een activiteit starten; het OCMW beslist of je je leefloon geheel of gedeeltelijk behoudt.

Studenten en gepensioneerden

Voor deze twee groepen bestaan aparte statuten met eigen regels:

• Studentzelfstandige. Voor studenten tussen 18 en 25 jaar. In 2026 betaal je geen bijdragen tot € 8.687,04 netto, daarboven 20,5% op het deel tussen € 8.687,04 en € 17.374,08, en vanaf € 17.374,08 hetzelfde als een hoofdberoeper. Eind 2025 waren er 9.155 studentzelfstandigen.
• Actief na pensioen. Wie gepensioneerd is en zelfstandig bijverdient, valt onder een eigen regeling met eigen bijdragen en grenzen. Vraag je pensioendienst en je sociaal verzekeringsfonds wat voor jouw pensioen geldt.

Wat als je situatie verandert?

Je statuut volgt je hoofdactiviteit, kwartaal per kwartaal. Ga je minder werken dan halftijds, verlies je je job zonder uitkering of loopt je contract af, dan word je zelfstandige in hoofdberoep. Verwittig je sociaal verzekeringsfonds meteen: je minimumbijdragen stijgen dan fors, maar je bouwt ook meer rechten op. Op naar hoofdberoep of stoppen lees je wat er verandert.

Beroepskennis en vergunningen

De algemene verplichting om basiskennis bedrijfsbeheer te bewijzen bestaat niet meer. Voor sommige gereglementeerde beroepen in Brussel en Wallonië moet je nog wel je beroepskennis aantonen, bijvoorbeeld in de bouw en elektrotechniek, als kapper of schoonheidsspecialist, als garagist of in de voeding. In Vlaanderen geldt die verplichting niet meer.

Los daarvan heb je voor bepaalde activiteiten een vergunning of erkenning nodig, bijvoorbeeld voor ambulante handel, horeca, voedingsactiviteiten of beschermde titels zoals architect of boekhouder. Je ondernemingsloket controleert dit bij je inschrijving.

Veelgestelde vragen over de voorwaarden

Algemene informatie, geen persoonlijk advies. We houden de bedragen bij voor 2026; regels kunnen wijzigen. Twijfel je? Vraag het na bij je sociaal verzekeringsfonds of boekhouder. Zie je een fout? Laat het ons weten.