Zelfstandige in bijberoep worden in 7 stappen

Een bijberoep starten is in België niet ingewikkeld, maar de volgorde doet ertoe. Wie eerst factureert en pas daarna de papieren regelt, riskeert verhogingen op sociale bijdragen en een rommelige start van zijn boekhouding. Volg je de stappen hieronder, dan ben je meestal in enkele dagen klaar.

Stap 1: check of je in bijberoep mag

Of je zelfstandige in bijberoep bent, kies je niet zelf. Het hangt af van je hoofdactiviteit. De basisregel: je werkt minstens halftijds als werknemer en presteert minstens 235 uur per kwartaal. Voor ambtenaren, leerkrachten en uitzendkrachten gelden eigen varianten, en ook wie een uitkering wegens ziekte of invaliditeit krijgt, kan onder voorwaarden in bijberoep starten.

Voldoe je niet, dan ben je zelfstandige in hoofdberoep, met hogere minimumbijdragen. Twijfel je? Doe de statuscheck op de pagina over de voorwaarden.

Stap 2: lees je contract en praat met je werkgever

Als werknemer in de privésector heb je geen wettelijke toestemming van je werkgever nodig. Toch is dit de stap die het vaakst wordt overgeslagen en later problemen geeft. Kijk in je arbeidsovereenkomst en het arbeidsreglement naar een exclusiviteits- of concurrentiebeding.

• Je mag je werkgever geen concurrentie aandoen zolang je contract loopt, en zeker geen oneerlijke.
• Je moet bedrijfsgeheimen en vertrouwelijke informatie respecteren, ook na je contract.
• Ben je ambtenaar, dan heb je vaak een cumulatietoelating nodig of moet je je nevenactiviteit melden.

Een open gesprek voorkomt veel. Meer daarover lees je op bijberoep en je werkgever.

Stap 3: kies eenmanszaak of vennootschap

Bijna iedereen start in bijberoep als eenmanszaak: je onderneemt als natuurlijke persoon, op je eigen naam. Dat is goedkoop, snel en administratief licht. Je winst komt in je personenbelasting terecht.

Een vennootschap (meestal een BV) vraagt een notaris, een dubbele boekhouding en een jaarrekening. Dat loont pas bij een hogere en stabiele winst, of als je je privévermogen wil afschermen. Begin je klein, kies dan de eenmanszaak; omvormen kan later altijd.

Stap 4: sluit aan bij een sociaal verzekeringsfonds

Je moet aangesloten zijn bij een sociaal verzekeringsfonds uiterlijk op de dag dat je start. Je kiest zelf welk fonds. Ze innen allemaal dezelfde wettelijke bijdragen, maar rekenen verschillende beheerskosten aan: in 2026 bijvoorbeeld 3,05% bij Xerius en 4,20% bij Partena.

Als starter betaal je de eerste jaren voorlopige bijdragen. Voor een bijberoeper is dat € 98,51 per kwartaal, plus beheerskosten. Verwacht je dat je netto inkomen onder € 1.922,16 per jaar blijft? Vraag dan meteen een vermindering aan, zodat je voorlopig niets betaalt. Alles over de berekening staat op de pagina sociale bijdragen.

Stap 5: schrijf je in bij een ondernemingsloket

Een erkend ondernemingsloket schrijft je in in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). De inschrijving kost € 111,50 (tarief volgens VLAIO, check de actuele prijs bij je loket). Je krijgt een ondernemingsnummer van tien cijfers dat ook je btw-nummer is. Bij de meeste loketten kan dit online.

Houd dit klaar:

• je identiteitskaart en het rekeningnummer dat je voor je zaak gebruikt;
• een omschrijving van je activiteiten, die het loket omzet naar NACE-codes;
• het adres van je vestigingseenheid (vaak je thuisadres) en je startdatum;
• eventuele vergunningen of attesten die je activiteit vereist.

De vroegere verplichting om basiskennis bedrijfsbeheer aan te tonen is afgeschaft. Voor een aantal gereglementeerde beroepen in Brussel en Wallonië (bijvoorbeeld in de bouw, de personenverzorging of de voeding) moet je nog wel je beroepskennis bewijzen. In Vlaanderen is dat niet meer nodig.

Stap 6: regel je btw en je facturatie

Bij je inschrijving beslis je ook over de btw. Je hebt drie mogelijkheden:

1. Gewoon btw-plichtig. Je rekent btw aan, recupereert btw op je aankopen en dient periodiek een btw-aangifte in.
2. Vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen. Blijft je jaaromzet onder € 25.000, dan reken je geen btw aan en dien je geen btw-aangiftes in. Je kan dan ook geen btw recupereren.
3. Vrijgestelde activiteit. Sommige beroepen vallen sowieso buiten de btw, zoals bepaalde medische en paramedische zorg.

Factureer je aan andere ondernemingen, dan moet dat sinds 1 januari 2026 met een gestructureerde e-factuur via Peppol, ook met de vrijstellingsregeling. Kies dus meteen een boekhoud- of facturatiepakket dat Peppol ondersteunt. Alles hierover lees je op btw en e-facturatie.

Stap 7: rekening, boekhouding en een buffer

Open een aparte zichtrekening voor je bijberoep. Voor een eenmanszaak is dat niet wettelijk verplicht, maar het maakt je boekhouding een pak eenvoudiger en het toont dat je zaak en je privé gescheiden blijven.

Leg vanaf je eerste factuur een vast percentage opzij voor sociale bijdragen en belastingen. Omdat je bijberoep bovenop je loon komt, is 50% tot 60% van je winst geen overdreven buffer. De calculator geeft je het percentage voor jouw situatie. Hoe je je administratie bijhoudt, lees je in boekhouding en facturen.

Je startchecklist

Vink af wat je al gedaan hebt. Je voortgang blijft bewaard in deze browser, niet bij ons.

• Ik voldoe aan de voorwaardenMinstens halftijds werknemer of een gelijkgestelde situatie.
• Contract en arbeidsreglement nagelezenGeen exclusiviteits- of concurrentieprobleem.
• Plannen besproken met mijn werkgeverNiet verplicht, wel verstandig. Ambtenaren: toelating gevraagd.
• Ondernemingsvorm gekozenMeestal een eenmanszaak.
• Aangesloten bij een sociaal verzekeringsfondsUiterlijk op mijn startdatum.
• Vermindering voorlopige bijdragen gevraagdAlleen als ik onder € 1.922,16 verwacht te blijven.
• Ingeschreven in de KBOVia een erkend ondernemingsloket, ondernemingsnummer ontvangen.
• Btw geregeldBtw-nummer geactiveerd of vrijstellingsregeling gekozen.
• Aparte zichtrekening geopendAlles van mijn zaak loopt via die rekening.
• Peppol en boekhouding klaarE-facturen versturen en ontvangen, kosten bijhouden.
• Buffer ingesteldElke maand een vast percentage opzij voor bijdragen en belasting.

Checklist leegmaken

Veelgestelde vragen over starten

Algemene informatie, geen persoonlijk advies. We houden de bedragen bij voor 2026; regels kunnen wijzigen. Twijfel je? Vraag het na bij je sociaal verzekeringsfonds of boekhouder. Zie je een fout? Laat het ons weten.

Lees verder

Mag ik in bijberoep?Halftijds werken, een uitkering, ambtenaar of leerkracht: check in tien seconden welk statuut voor jou geldt.Sociale bijdragenGeen bijdragen onder € 1.922,16, daarboven 20,5%. Hoe voorlopige en definitieve bijdragen werken, met tabel.Btw en e-facturatieDe vrijstellingsregeling tot € 25.000, wanneer btw-plicht net voordelig is, en Peppol-facturen sinds 2026.Boekhouding en facturenWat je moet bijhouden, wat op een factuur moet, welke kosten aftrekbaar zijn en hoeveel je opzij zet.

Bronnen

1. VLAIO, voorwaarden om te starten in bijberoep
2. VLAIO, een ondernemingsnummer aanvragen
3. Partena Professional, barema sociale bijdragen 2026
4. Xerius, bedrijfsbeheer en beroepskennis
5. Accountable, btw-vrijstelling voor kleine ondernemingen
6. UNIZO, e-facturatie: correct werken met Peppol
7. RSVZ, zelfstandige in bijberoep